ABD’NİN IRAK SALDIRISINDA TÜRKİYE’NİN DURUMU, POLİTİKASI, SORUMLULUĞU

Baskın Oran

Siyasal Bilgiler Fakültesi
Uluslararası İlişkiler Profesörü

Önce 20 Mart 2003 saldırısı öncesinden başlayarak olayların seyrini Türkiye açısından özetleyeceğim, sonra da bundan siyasal ve hukuksal teorik sonuçlar çıkarmaya çalışacağım.

OLAYLARIN SEYRİ
ABD, kitle imha silahları sakladığı ve 11 Eylül olayıyla ilgili olduğu iddialarıyla Irak’a saldırmaya karar verince, Türkiye’ye başvurdu. Hem güneyden girecekti, hem de Türkiye topraklarını kullanarak kuzeyden.
Türkiye’de AKP o sıralarda 2 Kasım 2002 seçimlerini yeni kazanmış, yeni hükümet olmuştu. Ne yapacağını bilemedi. Ciddi bir kararsızlık içinde kaldı.
Birinci Tezkerenin Kabulü (6 Şubat 2003)
Neyin ne olduğunun daha anlaşılamadığı bu ortamda, nispeten nötr gibi gözüken bir tezkere TBMM’ye sunuldu. Türkiye liman ve havaalanlarının ABD asker ve teçhizatını alabilecek biçimde modernize edilmesini öngören tezkere 193’e 308 kabul edildi. 
Bu oylamadan sonra ABD donanması İskenderun açıklarına gelecek ve karaya asker çıkarmak için ikinci tezkereyi beklemeye başlayacaktır.
Ekonomik Yardım Müzakereleri
Bunun hemen arkasından, saldırı halinde Türkiye’nin uğrayacağı zararı giderecek ekonomik yardımla ilgili ikili müzakereler başladı. Söylendiğine göre, 6 milyar dolar hibe ve 20 milyar dolar kredi verilecekti. 
Görüşmeler çok uzadı. Şubat sonuna kadar devam etti. Gelecek olan 1600 kadar ABD teknik personelinin hangi hukuka tabi olacağını ve ABD malzemesinin KDV’sini tartışmak bile yaklaşık 15 gün sürdü. 
O kadar ki, bu süre sonunda, iki ülkenin restleştiği görüldü. ABD: “Pazarlık bitti. Asker geçişi konusunda kararınızı artık vermezseniz sonucuna katlanırsınız” dedi, Türkiye de “Ekonomik yardım paketinde anlaşamazsak izin çıkmaz” dedi. Bu arada, ABD yetkililerinin ifadesiyle “tam 16 kere” Türkiye’nin bir “son karar” vermesi için son kez ihtar verildi. Bu arada Başbakan Abdullah Gül “Artık bu kadar baskı yeter” dedi. 
Türkiye’de Tarafların Tezleri:
Baskı dediği, hem ABD’den hem de içeriden geliyordu. Kimi büyük gazete köşeyazarlarının ve büyük işadamları derneği TÜSİAD’ın da dahil olduğu savaş isteklileri sıkıştırıyordu. Bunlara ek olarak, kimi medya mensupları Türkiye’nin Musul petrolleriyle ilgili alacağının bulunduğunu, bunun talep edilmesinin tam zamanı olduğunu ileri sürmeye başlamışlardı. Bu kesimin söylediklerini üç başlık altında özetleyebiliriz : Para alacağız, Saddam bizi de vurur, Kürdistan’ı engelleriz:
-  “ABD’ye yardım etmezsek, piyasalar çöker”.  
-  “Yardım edersek, ithalat-ihracattan ve ihalelerden çok para kazanırız” (Koç ve TÜSİAD)
-  “Bu saldırı Irak’a demokrasi getirecek”.  
-  “Kitle imha silahları bulunduran ve bunları kendi halkı üzerinde kullanmış Saddam yola getirilecek.” 
-  “Saddam terörü besliyor; terör herkesi vurabilir”.  
-  “Jeostratejik müttefikin müttefikliği böyle durumlarda ortaya çıkar”  
-  “Saldırı olunca biz de girip Kürt devletini önleyeceğiz”.  
-  “Biz izin vermesek de ABD yine vuracak”.  
-  “Biz savaşa girmiyoruz, geçiş izni veriyoruz”.  
Bu cepheye, Cumhurbaşkanı Ahmet N. Sezer’in de dahil olduğu barış taraftarları; ahlaki, dinsel, siyasal, ve hukuksal gerekçelerle karşı çıktılar. 
Ahlaki gerekçeler: Hukuk ve ahlak dışı emperyalist bir saldırıya Türkiye taraf olamaz. 
Dinsel: Irak’daki İslam kardeşlere yapılan bir saldırı desteklenemez.
Siyasal: ABD’nin Ortadoğu’daki hegemonyasını güçlendirmek Türkiye’yi zayıflatır ve ayrıca komşularıyla arasını bozar. 
Hukuksal: Anayasa’nın 92. maddesi, yabancı askerlerin Türkiye’ye çağrılması ve Türk silahlı kuvvetlerinin yurt dışına gönderilebilmesi için “uluslararası hukukun meşru saydığı durumlar” aramaktadır. Uluslararası hukukta kuvvet kullanılması ancak iki koşulda meşrudur: Meşru savunma ve BM Güvenlik Konseyi izni. Burada ikisi de yoktur.
İkinci Tezkerenin Reddi (1 Mart 2003)
Bu ortamda, TBMM’ye ikinci bir tezkere geldi: “Yabancı askerlerin gelmesine ve Türkiye’nin K.Irak’a asker göndermesine izin”. 
Kamuoyundaki büyük tepkinin yanı sıra, tezkereye CHP karşı çıktı. AKP içinden de büyük muhalefet geldi. 
Fakat asıl anlamlı olan, MGK’nın 31 Ocak 2003’teki olağan toplantısında şu iki önemli şeyin söylenmiş olmasıydı: 
1) Barışçı çözüm için çabalar devam etmelidir. Savaş, bölge ülkeleri bakımından sakıncalıdır; 
2) Uluslararası yasallık ve oydaşma, Türkiye’nin tutumunu yönlendiren temel ilkelerdir.
Daha da önemlisi, MGK, bunun arkasından ve 1 Mart’tan önce yaptığı son toplantıda (28 Şubat 2003) konuya ilişkin sadece şunları söylemişti: “a) ABD’nin Irak’a olası askerî müdahalesi konusunda, ABD ile yapılan müzakerelerde ulaşılan sonuçlar değerlendirilmiştir”. 
AKP’nin grubunu serbest bıraktığı gizli oylamada tezkere gerekli salt çoğunluğu sağlayamadığı için reddedildi.
Reddin Arkasından Gelişmeler:
1) ABD ve ABD taraftarları büyük tepki gösterdiler.  Şu sözler duyuldu: 
- Hükümet tam bir kararsızlık ve şaşkınlık içindedir. 
- Küstürdük. Bizi ekonomik bakımdan zor durumda bırakacak.
- Masaya oturtmayacak.
- Kürt devletini kurduracak.
- “Oraya girmeyişimiz yüzünden şimdi Kürtler ABD’yle yürüyorlar. Oysa, biz yürüyor olacaktık”.
2) Türkiye’nin tutumu birdenbire değişti. Genelkurmay tezkerenin yeniden gelmesini istedi. “Hiç katılmazsak zararını görürüz. Katılırsak, zararımız telafi edilir ve masaya otururuz. Savaşanlara destek olmalıyız” dedi. Bu demeci, 3 Mart’ta K.Irak’ta bir grup Kürt’ün Türk bayrağını yakması üzerine verdi. CHP’den Baykal: “Irak’a onbinler sokmamız lazımdı” dedi. 
3) Bunun arkasından, iki gelişme oldu: a) ABD çeşitli yerlerde depolar ve arazi kiralamaya başladı.; b) O zamana değin İskenderun limanı dışına çıkmasına izin verilmeyen Amerikan malzeme konvoyları Irak sınırına doğru harekete geçti. Genelkurmay’ın açıklamasına göre, bu, Birinci Tezkere sonucu imzalanan mutabakat muhtırası sonucuydu. Demek ki, gizli bir anlaşma (8 Şubat?) yapılmıştı.
Üçüncü Tezkerenin Kabulü (20 Mart 2003):
ABD’nin (hibe ve kredi vermemek şartıyla) 11 adet hava koridoru talep ettiği ve “K.Irak’a girerseniz, askerleriniz ile Kürtler ve ABD kuvvetleri arasında çatışma çıkabilir. Uçaklarınız yanlışlıkla vurulabilir” dediği bir ortamda Üçüncü Tezkere kabul edildi: “Türk kuvvetlerinin K.Irak’a gönderilmesine ve yabancı hava kuvvetlerinin Türk hava sahasını kullanmasına 6 ay süreyle izin”. 
Aynı gün, işgal başladı.
İşgalden Sonra Durum:
1) Kürtler: K.Iraklı Kürtler tehdide başladı: “Girmeyin. Peşmergelere vur emri çıkardık”. Arkasından, Kerkük ve Musul’a girdiler. Böylece, Türkiye’nin “kırmızı çizgi”leri boşa çıkmış oldu. 
2) Türk Hükümeti: Paniğe kapıldı. Gül: “Koalisyonun içindeyiz”. Üç Iraklı diplomat durup dururken sınırdışı edildi (6.4). 
3) AB: TBMM’nin 1 Mart reddine kadar Türkiye’yi ABD’nin Truva Atı olarak düşünmüş olan AB yetkilileri, Mayıs başından itibaren, Verheugen başta olmak üzere koro halinde, Türkiye’nin jeostratejik önemi nedeniyle AB’ye alınması gerektiğini ileri sürmeye başladılar. Bu sözler, 2004 sonuna kadar devam edecektir. 
4) ABD hakaret ediyor ve asker istiyor: Çuval geçirme olayının ardından: “Evet, hata yaptık diyen bir Türkiye istiyoruz. İsteklerimize uymazsanız PKK bir tehdit olarak kalacaktır”. Arkasından da: “11.000 asker gönderin. Görev yeriniz Bağdat’tır. Müslüman ülkelere örnek olmak için göndermelisiniz”.
Türkiye istekli: Gül: “Asker göndermek için BM kararı şart değil (29.7). Geçici Hükümet davet etsin”. “Ülkemizin stratejik çıkarları Anadolu’ya hapsedilemez. TOBB: “Görev düşerse, kaçınmamalıyız”. Özkök: “Piyango almazsan çıkmaz”. 
Dördüncü Tezkerenin Kabulü:
“1 yıl süreyle Irak’a asker gönderilmesi içini hükümete yetki”.
“Asker Yollamayın”:
- ABD vazgeçiyor: Powell: “Türkler için hassasiyet var”. Wash.Post: “Türk kartı tehlikeli”. LA Times: “Türk askeri Irak’ı karıştırır”. C.Rice: “Türk birliği hassas konu”. Rumsfeld: “Türk askeri gelmeyebilir”. Holbrooke: “Türkiye asker göndermemeli”. (Eylül-Ekim). Bremer: “Türkiye eski koloniyal güç” 
8,5 milyar dolar kredi karşılığında Türk askeri tek taraflı girmesin. Girerse, kredi askıya alınır.
-  Kürtler ve Araplar karşı: Talabani: “ABD kontrolünde bile gelmeyin”. İki Türk kamyonu yakıldı. Büyükelçilik kurşunlandı (16.8). El Sadr: “Birliğinizi işgalci sayarız”. Şeyhler “Türk askerini ensesinden keseriz”. (Eylül)
- Iraklılar istemiyor: Mollalar: “Türk askeri hedeftir”. Türkmenler: “Türk askeri BM kararıyla gelmeli”. Geçici Konsey: İstemiyoruz. 
- Türkiye: Erdoğan: “Asker göndermek istiyoruz”. Gül: “İşgalci güç bizden talepte bulundu. Kendileri çözsün”. 
- AB: “Türkiye Avrupa safına çekilmeli”
- Türkiye vazgeçiyor: TÜSİAD: “BM kararı olmadan asker gitmesin”. Gül: “BM kararı gerekiyor” (24.9).   Sonunda: Hükümet: “Yetki tezkeresini kullanmayacağız”. 
Saddam yakalandı. 
Buradan, Haziran 2005’e atlıyoruz. Başbakan Erdoğan ABD’ye gitti. Türkiye’deki ABD düşmanlığını CHP üzerine yıktı. Daha önce de İsrail’e gitmişti. Adeta özür diledi. Fakat yine de Suriye ve İran’ı terk etmeyi kabul etmedi. 

OLAYLARIN YORUMLANMASI

KİMİ SORULAR 

Birinci Tezkere Niçin Kabul Edildi?
1) Çünkü tek başına olan bir Türkiye, ABD gibi tekelci bir güce kesin hayır deme kuvvetini kendinde bulamamıştı.  
2) Üstelik Türkiye bu sırada ABD’ye çok borçluydu: 
-	Maddi olarak: İç borç 100 milyar, dış borç 150 milyar dolar. İMF’yle ilişkiler ABD’nin elinde. Kamu Borcu/YİGSMH %60’ı aşarsa borç bulamaz. 2002 yılında bu oran %144 idi. 2001 yılında çok ciddi iki kriz patlamıştı. 
-	Manevi olarak: Şubat 99’da Öcalan’ı teslim etmişti. 
3) Türkiye bölgede çok yalnız idi. Araplarla ve AB’yle ilişkiler iyi değildi. Ermeni, Kıbrıs sorunları vardı.
4) En önemlisi, Kürt devleti korkusu ABD’ye hayır demeyi uzun zamandır güçleştirmişti. 
	Ayrıca, bu fırsattan yararlanarak bir Kürdistan’ın kurulmasını engellemeyi düşünenler de vardı. 

Birinci Tezkereden Sonra Müzakereler Niye Uzadı?
1) Herhalde daha fazla para koparmak için değil. Konu belki barışçı yollardan çözülebilir umuduyla zaman kazanmak için. Çünkü bölgedeki bir savaş bütün dengeleri alt-üst edecek ve ayrıca Kürt devletinin kurulma ortamını yaratabilecekti.  
2) Hükümet yeni kurulmuştu ve ne yapacağını şaşırmıştı. Kamuoyu ABD aleyhindeydi, iş çevreleri ve büyük basın ABD lehinde.  

Müzakerelerin Uzamasının Sonuçları Neler Oldu:
1) Türkiye’de kamuoyu hızla anti-amerikan bir tavır içine girdi.
2) Dünya kamuoyunda ciddi bir anti-amerikan tavır başladı. Fransa, Almanya ve Rusya ABD saldırısına karşı olduklarını gittikçe artan dozlarda ifade etmeye başlarken, dünyada barış hareketinin düzenlediği gösterilere katılanlar milyonlarla ifade edilmeye başlandı. Bu arada Başbakan Gül Ortadoğu ve AB ülkelerini dolaştı; saldırıyı engelleyecek ve Saddam’ı silah denetleyicileriyle daha fazla işbirliğine zorlayacak bir ortam sağlamaya çalıştı. Ankara’ya çok sayıda ülkenin yöneticisi geldi. 
3) ABD ciddi bir zaman yitirdi. Donanması haftalarca İskenderun açıklarında dolaştı durdu.
4) Türkiye ciddi prestij yitirdi. Yabancı basında, Amerikan generalleri önünde göbek atan ve sutyenine dolar sokturan bir dansöz biçiminde karikatürler çizildi. Türkiye, başkasının toprağına tecavüze izin vermek için kendini mümkün olduğunca çok paraya satmaya çalışan bir görünüm verdi. 

İkinci Tezkere Niçin Reddedildi?
1) Akut neden: ABD’nin Türk askerini K.Irak’ta (Kürt bölgelerinde) görmek istemediği açıkça anlaşılmıştı. Özellikle, askerler tarafından.
Nitekim, kamuoyunun karşı olduğu bir ortamda, Genelkurmay da isteksizdi (MGK 30 Ocak ve 28 Şubat 2003 basın bildirileri) . Girmek çok tehlikeliydi, ABD karşı olunca da tamamen imkansız. 
Oysa esas amaç, Kürt devletini önlemekti. Türkiye’nin o güne kadarki Irak politikasında Taktik Amaç PKK’yı K.Irak’tan söküp atmak, Stratejik Amaç da Kürt devletinin kurulmasını engellemek olmuştu. 
2) Kronik neden: Türkiye’nin Sınırları ve Dengeleri bozmaktan çekiniyordu. Buna Sonuç’ta geri döneceğiz.

Reddin Sonuçları:
1) Halk, parlamentosunu sevdi. Kendine bir güven geldi. 
2) Yabancı basında çıkan karikatüre ikinci bir kare daha eklendi: Aynı dansöz, bir kalça hareketiyle Amerikan generalini masadan aşağı yuvarlıyordu. Bir diğer karikatürün birinci karesinde Bush “Irak’ta demokrasi görmek istiyoruz” derken, ikinci karede “…ama Türkiye’de değil” demekteydi. 
3) Daha önce de belirtildiği gibi, AB açısından Türkiye’nin “Truva Atı” imajı bitti.  
4) ABD Türkiye’ye çok ciddi tepki duydu. Çünkü Birinci Tezkerenin hemen kabulü, bu işin bitmiş olduğu biçiminde bir izlenim bırakmıştı ve ABD yaz gelmeden saldırmak ve Irak’ı bitirmek istiyordu. 

Üçüncü ve Dördüncü Tezkereler Niye Kabul Edildi?
1) Üçüncü Tezkere: Çünkü ABD’nin herhalükârda saldıracağı belli olmuştu ve ABD’nin her istediğine hayır demek, yalnız başına bulunan Türkiye için mümkün değildi. Kendi toprağını kullandırmamanın alternatifi, hava sahasını kullandırma oldu. Ehven-i şer.  
2) Dördüncü Tezkere: ABD askerleri çok büyük direnişle karşılaşmıştı ve Bağdat civarında konuşlandırmak üzere asker lazımdı. Asker gönderme kararı alındı, ama Kürtler büyük tepki gösterince ABD geri bastı.
Türk hükümeti de tezkere yetkisini kullanmayacağını açıkladı.  

KİMİ TAHLİLLER:
Türkiye’nin Irak işgaline bulaşıp bulaşmaması konusu 2 temel açıdan ele alınmalıdır:
1) Bu konu, iki eşitsiz unsur arasındaki kuvvet mücadelesi olarak incelenmelidir:
a)	Dünyada ve bölgede askerî güç tekelini tartışmasız elinde bulunduran bir Hegemon Devlet (HD) (askeriyle, ekonomisiyle, kültürüyle bütün dünyaya tek başına söz geçiren devlet),
b)	Tahterevallinin diğer tarafında da, başka herhangi bir gücü (ör. AB’yi) dengeleyici olarak kullanma olanağına sahip bulunmayan bir Stratejik Orta Boy Devlet (Str. OBD) (sırf kurulduğu coğrafya nedeniyle hem boyundan büyük işler yapabilen, hem de boyundan büyük sorunlara hedef olan devlet).
İlke olarak, Str. OBD, HD’nin taleplerinden tümünü birden reddedecek güçte değildir. Ama tümünü de kabul zorunda değildir; onları en azından geciktirebilir ve törpüleyebilir. Burada da, kendisini çok zor durumda bırakacak bir işgal durumunda hava sahasını kullandırmış, ama toprağını kullandırmamıştır. Bu nedenle ABD’ye büyük güçlük yaşatmıştır. Onu tek cepheden saldırmak ve yaklaşık 1 ay geç saldırmak ve dünya kamuoyuyla karşılaşmak zorunda bırakmıştır. 
2) Bu konu, Türkiye’nin birbiri içinde çelişkili olan iki özelliği açısından incelenmelidir:
a) Türkiye’nin iki dış politika ilkesinden birinin (yukarıda da değinildi)  Statükoculuk/Meşruiyetçilik oluşu (diğeri: Batıcılık). Bu ilke, Türkiye’nin çok nazik bir coğrafyada kurulmuş olmasından gelir ve gerek Ulusal Sınırların gerekse Bölgesel Dengelerin olduğu gibi muhafaza edilmesini emreder. Çünkü bunlar bir alt-üst oldu mu, çok kötü sonuçlar ortaya çıkabilecektir. 
Bu özellik, Türkiye’nin ABD saldırısını ilke olarak desteklememesi yönünde etki yapmıştır. Aksi yöndeki bütün iç baskılara rağmen. 
b) Türkiye’nin tamamen iç problemlerinden kaynaklanan bir korkunun mevcudiyeti: Kürt devleti korkusu. Türkiye, Kürt devleti kurulursa, kendi Kürt kökenli yurttaşlarının ona meyleder diye çekinmektedir. Çünkü kendi Kürtlerini mutlu edemediğini bilmektedir. 
Bu özellik de, K.Irak’a girmek ve orada kurulabilecek Kürt devletini fiilen engellemek yönünde etki yapmıştır. 

SONUÇ

Siyasal:
Bu iki temel açının unsurları (yani: 1) Str. OBD’nin HD’ye bir miktar direnebilme niteliği; 2) Türkiye’nin Statükoculuğu/Meşruiyetçiliği; 3) Türkiye’nin Kürdistan korkusu) birlikte düşünüldüğünde, diyalektik olarak, Türkiye’nin ABD saldırısına fiilen katılmaması sonucunu doğurmuştur: 
Hatırlanacağı üzere, Türkiye’nin K.Irak işgaline fiilen katılması iki noktada söz konusu olmuştu.
a) İkinci Tezkere’nin görüşüldüğü noktada (Şubat 2003) böyle bir katılım gerçekleşmemiştir, çünkü ABD Irak işgalinde kendisine yardım eden tek Irak halkı olan Kürtleri yabancılaştırmamak için Türkiye’nin K.Irak’a girmesini engellemiştir. 
Yani, Türkiye’nin problemi olan Kürtler, Türkiye’nin bu bataklığa girmesine engel olmuştur.
b) ABD’nin Bağdat civarına Türk askeri konuşlandırmak istemesi noktasında (Temmuz-Ekim) ise, Kürtlerin bu itirazının yanı sıra, Irak halkının HD işgaline karşı gösterdiği kararlı tepki (TIR şoförlerinin öldürülmesi, Büyükelçilik bombalaması, çeşitli ve sürekli saldırılar, Şii ve Sünnilerden gelen tepkiler, vb.) Türkiye’nin böyle bir maceraya girmesini ve ABD işgaline ortak olmasını önlemiştir. 
Yani, ABD’nin ahlak ve hukuk dışı işgali, yarattığı yoğun tepki sonucu, Türkiye’nin bu işgale fiilen katılmasını engellemiştir. 
İşte bütün bu karmaşık nedenlerle, AKP hükümeti büyük iniş-çıkışlar göstermiştir. Büyük kararsızlık içinde olmuştur. Çünkü bir yanda HD’nin ve Kürt devleti korkusunun bastırması vardır, diğer yanda da, daha önce de sözü edildiği gibi, böyle nazik bir coğrafyada kurulmuş olmanın zorladığı Statükoculuk/Meşruiyetçilik ilkesinin ve Irak direnişinin caydırıcı etkisi. 
Son tahlilde bu kararsızlık, Dünya için ve Türkiye için bir “Güzel Kararsızlık” olmuştur.  

Fakat bu Güzel Kararsızlık Türkiye’yi hukuksal sorunluluktan kurtarmıyor. 
Hukuksal:
1) ABD saldırısı uluslararası hukuka aykırıdır. Çünkü meşru savunma değildir ve G.Konseyi iznine dayanmamaktadır. Bu saldırıya yardım için yapılan eylemler de uluslararası hukuka aykırıdır.
2) Türkiye’nin şu davranışları kendi hukukuna da aykırıdır:
	a) Birinci Tezkere: Amacı, saldırgana mekan ve imkan hazırlamaktır.
	b) Birinci Tezkerenin ardından imzalanan, muhtemelen 8 Şubat 2003 tarihli gizli mutabakat muhtırası: Saldırganın Türkiye’de depo ve arazi kiralamasına ve konvoylarını sınıra doğru harekete geçirmesine olanak vermiştir.
	c) Üçüncü Tezkere: Saldırgana hava koridoru vermiştir.
	d) Dördüncü Tezkere: Saldırgana yardım için asker göndermeyi öngörmüştür.
	e) İncirlik’in kullanımı: her ne kadar “insancıl müdahale için” denilmişse de, denetlenmesi mümkün değildir.
3) Türkiye’nin bu hukukdışı eylemleri cezasız kalmıştır:
	a) Uluslararası sorumluluk: Buna yaptırım uygulayacak uluslararası hukuk mercii yoktur.
	b) Ulusal sorumluluk: Türkiye’de dış politikada saydamlık olmadığı için, ABD’ye sağlanan olanakların amaç dışı kullanımının denetlenmesi mümkün değildir.
	Ayrıca, kabul edilen tezkerelerin Anayasa md.92’ye uygunluğu da denetlenememiştir. Çünkü Anayasa Mahkemesi, 91 Körfez Savaşında çıkartılan 107 ve 108 sayılı Meclis Kararlarının denetlemeyi bunların yasa olmadıkları gerekçesiyle reddetmiştir. Yani, olumsuz emsal vardır. 
Genel Değerlendirme.
Birleşmiş Milletlerin veya herhangi bir büyük ülkenin ses çıkarmaya bile cesaret edemediği bir ortamda, Türkiye’nin eylemleri için en azından bir “hafifletici sebep” bulmak zor değildir. Hukukta “ıstırar [zaruret] hali” denilen bir durum söz konusudur. Örneğin, kudurmuş bir köpeğin saldırısından kurtulmak isteyen bir kişi, bir evin bahçe çitinden atlayıp içeri girebilir. Bir hegemon gücün bu kadar büyük tehdidi altında Türkiye yine de verilebilecek olanın en azını vermiştir denebilir.